EC cho biết đã bày tỏ lo ngại rằng một số điều khoản trong đạo luật mới, còn gọi là Luật Cơ bản của Hunggari có thể không phù hợp với Hiến pháp EU.

EC đang phân tích đạo luật mới của Hungary trước khi quyết định có xúc tiến các thủ tục khởi kiện hay không. Cơ quan này kêu gọi các bộ trưởng tài chính EU áp dụng biện pháp trừng phạt Hungary nếu Budapest không giảm thâm hụt ngân sách nhà nước xuống dưới 3% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và không điều chỉnh đạo luật mới.

Thủ tướng Đan Mạch, nước vừa đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên EU, Helle Thorning-Schmidt hoan nghênh quyết định trên của EC như một tín hiệu rõ ràng cảnh báo Budapest phải tôn trọng các hiệp ước của EU và và tuân thủ những thỏa thuận đã ký kết.

Đáp lại cảnh báo của EC, Hungary cam kết tôn trọng các giá trị chung của EU và sẵn sàng đối thoại về những yêu cầu cắt giảm thâm hụt ngân sách từ EU để tìm ra giải pháp.

Hungary dự báo thâm hụt ngân sách nhà nước của nước này vẫn dưới 3,0% trong năm 2012 và 2013, song EC cho rằng con số này không phản ánh đúng thực chất và đưa ra con số dự báo 3,25% GDP vào năm 2013. Hungary gia nhập EU năm 2004 nhưng không phải là thành viên Khu vực đồng euro, vì thế không phải tuân thủ qui định về mức trần thâm hụt ngân sách nhà nước 3% GDP theo Hiệp ước ổn định và tăng trưởng dành cho khu vực đồng tiền chung châu Âu.

Tuy nhiên, lời kêu gọi trên của EC có thể khiến Hungary không được nhận khoản viện trợ hàng chục tỷ USD tối cần thiết từ EU và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), vốn bị đình hoãn từ tháng 12 năm ngoái vì đạo luật mới gây tranh cãi.

EC đang chịu sức ép mạnh mẽ từ Nghị viện châu Âu và các tổ chức nhân quyền đòi hành động kiên quyết để ngăn chặn việc vi phạm các giá trị và quyền tự do chung của châu Âu.

Đạo luật mới ở Hungary, có hiệu lực từ ngày 1/1 vừa qua, bị đánh giá là làm suy yếu một số thể chế nhà nước quan trọng, trong đó có Ngân hàng Trung ương, và hạn chế quyền tự do báo chí.

Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến các cuộc biểu tình thu hút sự tham gia của hàng chục nghìn người trong tuần trước ở Hungary.