Ba năm trước, sau khi rời bỏ vị trí có mức lương 77.000 USD một năm, ông Mishima 69 tuổi, cựu chuyên gia phân tích ngành gas, đã ngay lập tức đi tìm việc mới. Bây giờ, cứ 15 ngày mỗi tháng ông lại dậy từ 4h sáng để làm công việc giám sát cung cấp khí hydro cho xe bus. Mỗi ngày phải di chuyển tới 4 tiếng đồng hồ mà số tiền kiếm được chỉ bằng hai phần ba lúc trước, ông vẫn cảm thấy rất vui vẻ.

Ông Mishima nói: "Được đi làm thường xuyên là điều tôi mong muốn nhất. Giờ tôi chỉ làm để nâng cao sức khỏe thôi, vì nó giúp tôi linh hoạt và năng động hơn rất nhiều".

Tuổi nghỉ hưu ở Nhật Bản là 60, nhưng hơn 5,7 triệu người khác ở đây vẫn tiếp tục làm việc cho đến tận 65 tuổi. Lý do thường là họ không đủ khả năng chi trả cho cuộc sống, hoặc không muốn chỉ quanh quẩn trong nhà. Người lao động tại các công ty tư nhân có thể ở lại sau 60 tuổi, vì thế, họ chấp nhận mức lương ít hơn để được tiếp tục lao động.

Theo Tổng cục thống kê Nhật Bản, khoảng 20% người già nước này vẫn đang đi làm, đây là tỷ lệ cao nhất trong các nước phát triển. Nợ công cao đang khiến cường quốc số 3 thế giới này cân nhắc nâng độ tuổi nghỉ hưu cao hơn nữa để giảm bớt gánh nặng an sinh xã hội.

Nhật Bản hiện là nước có tuổi thọ cao nhất thế giới (83 tuổi) và tỷ lệ sinh thấp nhất với 1,4 trẻ một phụ nữ. Tình trạng thiếu hụt lực lượng lao động diễn ra suốt 15 năm qua. Theo dữ liệu của Bloomberg, Nhật Bản cũng có mức nợ công lớn nhất thế giới với 11.500 tỷ USD, bình quân đầu người là 91.111 USD.

Theo ông Martin Schulz - chuyên gia kinh tế cấp cao của Viên nghiên cứu Fujitsu (Tokyo), vấn đề nợ công của Nhật mới chỉ bắt đầu. Chính phủ nước này dự đoán chi phí an sinh xã hội sẽ tăng 36% lên 148.900 tỷ yen (1.900 tỷ USD) vào năm 2025, tương đương 24% GDP.

Các nhà làm luật Nhật Bản đang hy vọng nâng tuổi nghỉ hưu của người lao động lên 61 năm 2013 và 65 năm 2025. Tuy nhiên, rất nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đã phản đối ý định này. Komatsu - nhà sản xuất thiết bị xây dựng lớn thứ hai thế giới cho biết họ vừa thuê lại 90% lao động nghỉ hưu và trả 60% lương. CEO 65 tuổi của công ty này - ông Kunio Noji cho biết: "Tôi rất vui nếu nhân viên của mình muốn ở lại sau 65 tuổi, nhưng không phải ai cũng đủ sức để làm việc đó".

Theo báo cáo năm 2011 của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD, đàn ông Nhật thường nghỉ làm ở độ tuổi trung bình 70, và phụ nữ là 67. Ông Kazuyoshi Hirota, 69 tuổi, vẫn làm việc 24h mỗi tuần trong vai trò giám đốc một chung cư ở Tokyo. Ông cho biết: "Lương hưu không đủ cho tôi sống thoải mái. Và cuộc sống mà không có lao động thì cũng rất buồn tẻ".